Część 1 — Dyktando

Zespół cieśni nadgarstka


Charakterystycznym objawem choroby jest mrowienie i drętwienie palców unerwianych przez nerw pośrodkowy, którym często towarzyszy ból w dłoni i nadgarstku, promieniujący w kierunku przedramienia, a także uczucie pieczenia i zaburzenia czucia temperatury.

Wielu pacjentów skarży się na osłabienie chwytu, wypadanie przedmiotów z rąk oraz trudności w wykonywaniu precyzyjnych czynności, takich jak pisanie, zapinanie guzików czy zaciskanie pięści, przy czym objawy nocne są szczególnie dokuczliwe i często wybudzają chorego ze snu, a chwilową ulgę przynosi wstrząsanie lub rozcieranie dłoni. W zaawansowanych stadiach zespołu cieśni kanału nadgarstka dochodzi do zaniku mięśni kłębu kciuka, co prowadzi do znacznego upośledzenia funkcji ręki i trwałych zaburzeń sprawności manualnej.

Do głównych przyczyn i czynników ryzyka należą powtarzalne ruchy nadgarstka, praca przy klawiaturze, gra na instrumentach, uprawianie sportów takich jak tenis, a także narażenie na wibracje. Istotną rolę odgrywają również ciąża, zmiany hormonalne oraz retencja płynów w organizmie. Często współistniejące choroby, takie jak cukrzyca, niedoczynność tarczycy, reumatoidalne zapalenie stawów oraz dna moczanowa zwiększają ryzyko rozwoju choroby, podobnie jak wrodzony wąski kanał nadgarstka, płeć żeńska oraz wiek powyżej 50 lat.

Rozpoznanie zespołu cieśni kanału nadgarstka opiera się na badaniu fizykalnym oraz testach prowokacyjnych, takich jak próba Phalena i objaw Tinela, a także na badaniach obrazowych, do których należą ultrasonografia oraz rezonans magnetyczny, pozwalające na ocenę nerwu i tkanek otaczających. Istotnym elementem diagnostyki jest również badanie przewodnictwa nerwowego metodą elektromiografii, które umożliwia ocenę stopnia uszkodzenia nerwu.

Leczenie we wczesnych stadiach ma charakter zachowawczy i obejmuje fizjoterapię z zastosowaniem ćwiczeń oraz mobilizacji, stosowanie ortez i szyn nocnych w celu odciążenia nadgarstka, podawanie glikokortykosteroidów w postaci blokad, a także unikanie czynników obciążających. W przypadkach zaawansowanych, gdy dochodzi do trwałego ucisku nerwu, konieczne jest leczenie operacyjne polegające na przecięciu troczka poprzecznego nadgarstka w celu dekompresji nerwu pośrodkowego.

Nieleczony zespół cieśni nadgarstka może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu oraz zaniku mięśni ręki, dlatego wczesna diagnostyka i szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia znacząco zwiększają szanse na pełne wyleczenie i odzyskanie sprawności.