Nerki szczegółowo

Zadaniem nerek jest usuwanie nadmiaru wody i soli, a także regulowanie ciśnienia tętniczego. Każda nerka zawiera około miliona nefronów. Nerki produkują hormony, które mają wpływ na wiele funkcji organizmu. W nerkach znajdują się nefrony, czyli podstawowe jednostki nerkowe, w których kłębuszek nerkowy jest miejscem filtracji krwi, a kanaliki nerkowe odpowiadają za przefiltrowany płyn. Rdzeń nerkowy jest wewnętrzną częścią nerki.

Nerki są narządem filtrującym. Do funkcji nerek należą: filtrowanie krwi i produkcja moczu — nerki filtrują około 1500 litrów krwi na dobę i produkują około 1,5 litra moczu.

Wskaźnik GFR to objętość krwi przepływającej przez nerki, która ulega przefiltrowaniu przez kłębuszki nerkowe. W ciągu minuty prawidłowo wynosi 80-120 ml/min/1,73 m2.

Często objawy chorób nerek mogą być nieobecne i wykrywa się je dopiero przy wykonaniu badania moczu, w którym stwierdza się nieprawidłowości.

Do objawów chorób nerek należą zmiany w ilości lub częstości oddawania moczu — zwiększenie częstości (częstomocz) lub ilości (wielomocz), a także zmniejszenie częstości lub ilości oddawanego moczu. W niektórych przypadkach, np. ostrego uszkodzenia nerek, może dojść do całkowitego zatrzymania oddawania moczu (bezmoczu). Trudności w oddawaniu moczu, czyli dolegliwości dyzuryczne, to oddawanie moczu bolesne, oddawanie kroplami lub słabym strumieniem. Może temu towarzyszyć uczucie pieczenia w cewce moczowej lub bolesne parcie na mocz. Nieprawidłowy wygląd i zapach moczu — np. zmieniony kolor moczu. Oddawanie moczu w nocy (nykturia). Obrzęki — zwłaszcza w okolicach nóg, stóp, a także twarzy. Ból w okolicy lędźwiowej, czyli z tyłu, na plecach, po jednej lub obu stronach. Ból o charakterze kolkowym, czyli silny ból, jest pierwszym objawem kamicy nerkowej. Typowo umiejscowiony w okolicy lędźwiowej, często promieniuje do pachwiny, jądra albo wargi sromowej. Ból w okolicy lędźwiowej związany z guzami nerek występuje rzadziej i ma charakter tępy.

Do badań przydatnych w diagnostyce chorób nerek należą badania laboratoryjne krwi, przede wszystkim oznaczanie stężenia kreatyniny, na podstawie którego można obliczyć GFR. W chorobach nerek dochodzi do niedokrwistości, wzrostu stężenia mocznika, kwasu moczowego, potasu, fosforanów, triglicerydów, cholesterolu, wapnia, a także wskaźników zapalnych, np. CRP, OB (np. w odmiedniczkowym zapaleniu nerek). Badanie ogólne moczu pozwala zobaczyć, czy w moczu znajdują się nieprawidłowe składniki, mogące świadczyć o chorobie nerek, np. krew lub białko, leukocyty, bakterie. Badania obrazowe to np. USG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny nerek, urografia, a także biopsja nerki.