Część 1 — Dyktando

Układ krwionośny


Główne składowe układu krwionośnego to serce i naczynia krwionośne, do których zaliczamy tętnice, żyły oraz drobne naczynia włosowate. Układ krwionośny człowieka jest układem zamkniętym, co oznacza, że krew krąży tylko w naczyniach i sercu.

W układzie krwionośnym wyróżniamy tak zwany obieg mały i duży. Obieg mały, nazywany także krążeniem płucnym, wychodzi z prawej komory serca i prowadzi krew do płuc, gdzie dochodzi do jej utlenowania, a następnie obiegiem tym krew wraca do serca, a dokładniej do lewego przedsionka.

Z kolei krwioobieg duży, nazywany także obwodowym, prowadzi krew utlenowaną z lewej komory serca. W pierwszym etapie krew ta przepływa przez największą tętnicę organizmu człowieka — aortę, która następnie rozdziela się na kolejne naczynia tętnicze, by dotrzeć do tkanek i narządów organizmu i doprowadzić do nich krew bogatą w tlen. Następnie krew po odtlenowaniu w tkankach i narządach płynie drogą żył, by powrócić wreszcie do prawego przedsionka serca.

Serce pełni funkcję pompy, dzięki temu tłoczy krew do tętnic. Ponieważ pompa ta jest bardzo silna, tętnice muszą być grube, elastyczne i mocne — inaczej siła tłoczonej krwi mogłaby je rozerwać. Tętnice rozgałęziają się na coraz drobniejsze tętniczki, aż w końcu stają się naczyniami włosowatymi. Naczynia włosowate doprowadzają krew do wszystkich komórek ciała. Następnie krew znowu powraca do serca — tym razem już żyłami. W żyłach płynie ona znacznie wolniej i pod niższym ciśnieniem niż w tętnicach, dlatego ich ściany są cieńsze i mniej sprężyste. Żyły, podobnie jak tętnice, tworzą system przewodów o różnej grubości — zaczynając od cienkich, które łączą się w coraz grubsze, aż do żył głównych doprowadzających krew do serca.

Warto wiedzieć, że układ krwionośny to tak naprawdę tylko część układu krążenia, ponieważ do układu krążenia zaliczamy jeszcze układ chłonny, wraz z naczyniami chłonnymi i krążącą w nich chłonką (limfą). Układ krążenia jest więc pojęciem szerszym, niż układ krwionośny.