Układ oddechowy

Układ oddechowy składa się z dróg oddechowych (górnych i dolnych) oraz płuc. Jego główną funkcją jest wymiana gazowa między organizmem a środowiskiem: dostarczanie tlenu, usuwanie dwutlenku węgla.

Górne drogi oddechowe obejmują jamę nosową i gardło. Powietrze wdychane przez nos jest tam oczyszczane, nawilżane i ogrzewane.

Dolne drogi oddechowe to krtań, tchawica, oskrzela i oskrzeliki. Krtań swoimi chrząstkami i strunami głosowymi pełni też funkcję narządu głosu.

Płuca są parzystymi narządami w klatce piersiowej, w których odbywa się główna wymiana gazowa. Każde płuco otoczone jest cienką podwójną błoną - opłucną: opłucną płucną - bezpośrednio przylegającą do płuc i opłucną ścienną - przylegającą do ścian klatki piersiowej.

Między tymi dwoma listkami znajduje się jama opłucnej, w której znajduje się niewielka ilość płynu, zapobiegająca tarciu podczas ruchów oddechowych.

Końcowe odgałęzienia oskrzeli to oskrzeliki końcowe, a dalej pęcherzyki płucne - alveoli, których jest bardzo dużo (setki milionów). Każdy pęcherzyk otoczony jest gęstą siecią naczyń włosowatych. To w tej cienkiej przegrodzie pęcherzykowo-włośniczkowej między powietrzem w pęcherzyku a krwią zachodzi dyfuzja, czyli wymiana gazowa: tlen przechodzi do krwi, a dwutlenek węgla z krwi do powietrza w pęcherzyku.

Podczas wdechu przepona i mięśnie międzyżebrowe unoszą klatkę piersiową, powiększając objętość jamy klatki piersiowej, co powoduje napływ powietrza. Podczas wydechu proces odwrotny: klatka piersiowa się opuszcza, powietrze wypływa z płuc.