Część 2

Część 2 — Martwica trzustki – ostry przebieg z interwencją chirurgiczną

Rozdział oparty na rzeczywistym, opublikowanym nagraniu platformy MedEdu Portal. Przed rozdziałem przeczytaj Wprowadzenie do części 2.


1. O tej jednostce

Martwica trzustki to najbardziej poważna postać ostrego zapalenia trzustki, wymagająca natychmiastowej interwencji medycznej i oftalmologicznej obserwacji. Rozdział prezentuje dynamiczną ewolucję choroby: od łagodnego zapalenia w pierwszych dniach, poprzez progresję do ciężkiej postaci z niewydolnością oddechową i zaburzeniami hemodynamicznymi, aż do zabiegu chirurgicznego i długoterminowej rekonwalescencji. To przypadek ilustruje krytyczną rolę dostępności intensive care i decyzji o interwencji operacyjnej w ratowaniu życia.


2. Tekst do odsłuchania

⚠️ Nie czytaj jeszcze dalej. Poproś kogoś o przeczytanie tego tekstu na głos 2 razy, zakrywając sekcję TEST — zgodnie z zasadami z Wprowadzenia.

Czterdziestojednoletni mężczyzna, z zawodu konstruktor maszyn, skarżył się od kilku dni na dolegliwości bólowe w nadbrzuszu, nasilające się po posiłku. W dniu hospitalizacji nastąpiło znaczne nasilenie dolegliwości — ból nie ustąpił po podaniu leków rozkurczowych i przeciwbólowych. Dodatkowo wystąpiły nudności, bez wymiotów. Wywiad w kierunku spożycia alkoholu oraz innych używek był negatywny. Wywiad rodzinny niecharakterystyczny.

W badaniu przedmiotowym stwierdzono czynność serca miarową, sto uderzeń na minutę, ciśnienie tętnicze sto czterdzieści na osiemdziesiąt milimetrów słupa rtęci. Nie stwierdzono cech niewydolności układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani nerek. Brzuch miękki, żywo bolesny w nadbrzuszu, bez oznak zapalenia otrzewnej. Perystaltyka słyszalna, prawidłowa.

W badaniach laboratoryjnych wykazano podwyższone wartości aminotransferaz AST i ALT, podwyższone stężenie białka C-reaktywnego, zwiększoną aktywność amylazy w osoczu oraz leukocytozę osiemnaście tysięcy osiemset na mikrolitr. Na podstawie obrazu klinicznego rozpoznano łagodną postać ostrego zapalenia trzustki i skierowano pacjenta na oddział chirurgii ogólnej.

Rozpoczęto postępowanie rutynowe oparte na wyłączeniu diety doustnej, leczeniu przeciwbólowym, płynoterapii z wyrównaniem zaburzeń elektrolitowych, zablokowaniu farmakologicznym wydzielania żołądkowego oraz unieruchomieniu chorego.

W czwartej dobie pobytu doszło do pogorszenia stanu ogólnego. Pojawił się nasilony ból oraz wymioty. W badaniu przedmiotowym brzuch wzdęty, bolesny przy palpacji z obroną mięśniową. Wykonano badanie ultrasonograficzne — trzustka niewidoczna, w nadbrzuszu i podbrzuszu widoczny wolny płyn. Dodatkowo stwierdzono płyn w jamach opłucnowych.

W piątej dobie nastąpiło dalsze pogorszenie stanu ogólnego w postaci zaburzeń hemodynamicznych i niewydolności oddechowej. Chorego przeniesiono na oddział intensywnej opieki medycznej. W tomografii komputerowej jamy brzusznej stwierdzono cechy obrzęku śródmiąższowego trzustki. Rozpoznano ciężką postać ostrego zapalenia trzustki. Kontynuowano leczenie zachowawcze, wprowadzono zgłębnik nosowo-żołądkowy, rozpoczęto żywienie pozajelitowe. Jednocześnie zastosowano ciągły wlew dożylny insuliny krótkodziałającej przez pompę infuzyjną, zmodyfikowaną tak, aby stężenie glukozy nie przekraczało stu miligramów procent.

W dziesiątej dobie stan chorego uległ dalszemu pogorszeniu. Zakwalifikowano go do laparotomii. Śródoperacyjnie stwierdzono martwicę trzustki bez obecności płynu krwotocznego. Wypłukano jamę brzuszną i ewakuowano zbiorniki płynów. W piętnastej dobie wykonano kontrolną tomografię komputerową, na podstawie której stwierdzono martwicę ogona trzustki. Kontynuowano leczenie zachowawcze, w tym żywienie pozajelitowe.

Stan chorego ulegał stopniowej poprawie do trzydziestej doby. Od dwudziestej trzeciej doby rozpoczęto podawanie diety doustnej wraz z suplementacją enzymów trzustkowych. Chorego wypisano do domu w stanie ogólnym dobrym w czterdziestej dziewiątej dobie hospitalizacji.

📱 Zeskanuj, aby odsłuchać oryginalne nagranie:

QR


3. Słownictwo kluczowe

Termin (PL) Rosyjski
martwica trzustki некроз поджелудочной железы
zapalenie trzustki панкреатит
zaburzenia hemodynamiczne гемодинамические нарушения
niewydolność oddechowa дыхательная недостаточность
aminotransferazy (AST/ALT) аминотрансферазы (АСТ/АЛТ)
białko C-reaktywne С-реактивный белок
żywienie pozajelitowe парентеральное питание
obrzęk śródmiąższowy интерстициальный отек
zgłębnik nosowo-żołądkowy назогастральный зонд
laparotomia лапаротомия

4. TEST — 10 pytań

1. Kim jest z zawodu pacjent? A. Kierowca autobusu
B. Nauczyciel
C. Konstruktor maszyn
D. Mechanik

2. Z jakiego powodu hospitalizowany? A. Ostre zapalenie wyrostka
B. Krwawienie z przewodu pokarmowego
C. Nasilające się bóle w nadbrzuszu, nie ustępujące po lekach
D. Niedrożność jelit

3. W której dobie pierwsze pogorszenie? A. 2
B. 3
C. 4
D. 5

4. Ile dni trwała hospitalizacja? A. 21
B. 30
C. 40
D. 49

5. Jakie postępowanie na początku? A. Natychmiastowa laparotomia
B. Chemioterapia i radioterapia
C. Wyłączenie diety doustnej, leczenie przeciwbólowe, płynoterapia, zablokowanie wydzielania żołądkowego
D. ECPW

6. Co wykazała kontrolna tomografia komputerowa w 15 dobie? A. Całkowite wyleczenie
B. Ropień wymagający drenażu
C. Martwicę ogona trzustki
D. Torbiel rzekomą

7. Dlaczego ciągły wlew insuliny? A. Cukrzyca typu 1
B. Zapobieganie zakażeniu rany
C. Aby glukoza nie przekraczała 100 mg%
D. Obniżenie ciśnienia

8. Co stwierdzono śródoperacyjnie? A. Perforację żołądka
B. Martwicę trzustki bez płynu krwotocznego
C. Ropień podprzeponowy
D. Nowotwór trzustki

9. Od której doby rozpoczęto podawanie diety doustnej wraz z enzymami trzustkowych? A. Od 15 doby
B. Od 18 doby
C. Od 23 doby
D. Od 30 doby

10. Jakie objawy pojawiły się w piątej dobie? A. Tylko zawroty głowy
B. Zaburzenia hemodynamiczne i niewydolność oddechowa
C. Krwawienie z przewodu pokarmowego
D. Zapalenie otrzewnej


5. Klucz odpowiedzi

Sprawdzaj się dopiero teraz — po rozwiązaniu całego testu.

# Poprawna Wyjaśnienie
1 C Pacjent jest konstruktorem maszyn — zawód podany w wprowadzeniu do przypadku
2 C Pacjent hospitalizowany z powodu nasilających się bólów w nadbrzuszu, które nie ustępowały po lekach rozkurczowych i przeciwbólowych
3 C W czwartej dobie pobytu doszło do pierwszego pogorszenia stanu ogólnego z nasilonym bólem i wymiotami
4 D Pacjent spędził 49 dni hospitalizacji — wypisany do domu w czterdziestej dziewiątej dobie
5 C Postępowanie początkowe obejmowało wyłączenie diety doustnej, leczenie przeciwbólowe, płynoterapię, zablokowanie wydzielania żołądkowego i unieruchomienie
6 C Tomografia komputerowa w 15 dobie wykazała martwicę ogona trzustki — potwierdzenie progresji choroby
7 C Ciągły wlew insuliny miał za zadanie utrzymanie stężenia glukozy poniżej 100 mg% — kontrola hyperglicemii w ciężkim zapaleniu
8 B Śródoperacyjnie stwierdzono martwicę trzustki bez obecności płynu krwotocznego — wymagało czyszczenia jamy brzusznej
9 C Od dwudziestej trzeciej doby rozpoczęto podawanie diety doustnej wraz z suplementacją enzymów trzustkowych
10 B W piątej dobie nastąpiło pogorszenie w postaci zaburzeń hemodynamicznych i niewydolności oddechowej — wymagało przeniesienia na OIOM

Tekst i 8 z 10 pytań pochodzą z rzeczywistego, opublikowanego nagrania platformy MedEdu Portal (kategoria Gastroenterologia) — sprawdzone bezpośrednim zapytaniem do bazy 31.08.2026. Pozostałe 2 pytania i słownictwo zostały dopisane samodzielnie na podstawie tego samego tekstu, aby uzupełnić test do pełnych 10 pytań.