Część 2

Część 2 — Ostra białaczka szpikowa – ekspozycja zawodowa na benzen u właściciela warsztatu lakierniczego

Rzeczywisty przypadek z platformy MedEdu Portal: czterdziestoletni właściciel warsztatu lakierniczego z ostrą białaczką szpikową wywołaną długoterminową ekspozycją na benzen. Nagranie stanowi materiał edukacyjny do treningu umiejętności słuchania w hematologii.

1. O tej jednostce

Ostra białaczka szpikowa (AML) to zaburzenie hematologiczne polegające na niekontrolowanym namnażaniu niedojrzałych komórek kostnego szpiku (blastów), które wypierają prawidłowe elementy morfologiczne. Przyczyną w niniejszym przypadku była przewlekła ekspozycja zawodowa na benzen – karcinogen klasy 1 powszechny w lakierach i rozpuszczalnikach. Pacjent wymagał intensywnej chemioterapii i przeszczepu szpiku kostnego.

2. Tekst do odsłuchania

⚠ Uwaga: Poniższy tekst jest pełną transkrypcją nagrania audio. Przed przejściem do pytań testowych przeczytaj go uważnie i spróbuj zidentyfikować kluczowe terminy oraz przebieg diagnostyki.

"Do lekarza pierwszego kontaktu zgłosił się czterdziestoletni mężczyzna, z zawodu właściciel warsztatu lakierniczego. Powodem wizyty były nawracające krwawienia z nosa oraz silny ból w dolnej części pleców, utrzymujący się od kilku tygodni. Z wywiadu wynikało, że pacjent był wcześniej hospitalizowany przez dwadzieścia jeden dni z powodu zakażenia wirusem SARS-CoV-dwa. Warto zaznaczyć, że niektórzy pacjenci po przebyciu tej choroby wymagali znacznie dłuższego pobytu w szpitalu, nawet do trzech miesięcy. Podczas badania przedmiotowego lekarz zwrócił uwagę na wyraźne objawy niedokrwistości, w tym bladość powłok skórnych i błon śluzowych, osłabienie oraz przyspieszenie czynności serca. Ponadto stwierdzono cechy neutropenii, co wzbudziło poważne obawy kliniczne i skłoniło lekarza do skierowania pacjenta na pilne badania hematologiczne. Wyniki morfologii krwi obwodowej wykazały znaczne obniżenie poziomu hemoglobiny, leukocytów oraz płytek krwi, co stanowiło obraz pancytopenii. Na podstawie tych wyników oraz dodatkowych badań specjalistycznych onkolog postawił rozpoznanie ostrej białaczki szpikowej. Choroba ta prowadzi do niekontrolowanego namnażania się niedojrzałych komórek białaczkowych, tak zwanych blastów, które wypierają prawidłowe komórki szpiku kostnego. W konsekwencji dochodzi do wzrostu lepkości krwi, co może powodować zamykanie drobnych naczyń krwionośnych oraz niedokrwienie kończyn, a także poważne powikłania ze strony całego układu krwiotwórczego. Przeprowadzone badania epidemiologiczne i toksykologiczne wykazały, że przyczyną choroby w przypadku tego pacjenta była przewlekła ekspozycja zawodowa na benzen. Benzen jest substancją wysoce toksyczną i kancerogenną, powszechnie występującą w lakierach samochodowych oraz rozpuszczalnikach organicznych, z którymi pacjent miał codzienny kontakt przez wiele lat pracy w warsztacie lakierniczym. Leczenie ostrej białaczki szpikowej jest procesem złożonym i wieloetapowym. W pierwszej kolejności pacjent musi przejść intensywną chemioterapię, której celem jest eliminacja komórek blastycznych i przywrócenie prawidłowego funkcjonowania układu krwiotwórczego. Skuteczność leczenia może być jednak ograniczona przez osłabienie układu odpornościowego spowodowane samą chorobą oraz wcześniejszym zakażeniem koronawirusowym. Aby osiągnąć pełne wyleczenie, konieczny jest przeszczep szpiku kostnego od zgodnego dawcy. Dodatkowym utrudnieniem w procesie leczenia był brak możliwości kontynuowania pracy zawodowej, co powodowało znaczne trudności finansowe pacjenta i jego rodziny, wpływając negatywnie na dostęp do optymalnej opieki medycznej."

📱 Zeskanuj, aby odsłuchać oryginalne nagranie: QR

3. Słownictwo kluczowe

Polski Русский
Ostra białaczka szpikowa Острый миелоидный лейкоз
Pancytopenia Панцитопения
Neutropenia Нейтропения
Niedokrwistość Анемия
Blasty Бласты
Szpik kostny Костный мозг
Benzen Бензол
Chemioterapia Химиотерапия
Przeszczep szpiku kostnego Трансплантация костного мозга
Ekspozycja zawodowa Профессиональная экспозиция

4. TEST — 10 pytań

Instrukcja: Przeczytaj każde pytanie i wybierz jedną poprawną odpowiedź (A, B, C lub D).

  1. Jaki był główny powód zgłoszenia się pacjenta do lekarza? - A) Gorączka i dreszcze - B) Nawracające krwawienia z nosa oraz ból w dolnej części pleców - C) Kaszel i duszność - D) Ból w klatce piersiowej

  2. Jak długo pacjent był hospitalizowany z powodu zakażenia SARS-CoV-2? - A) Siedem dni - B) Czternaście dni - C) Dwadzieścia jeden dni - D) Trzydzieści dni

  3. Jakie objawy niedokrwistości stwierdzono podczas badania przedmiotowego? - A) Wysoka gorączka i pocieniazenie nocne - B) Bladość powłok skórnych, osłabienie i przyspieszenie czynności serca - C) Edemy i nadmierny przyrost masy ciała - D) Parestezje i zawroty głowy

  4. Jakie wyniki morfologii krwi obwodowej wskazywały na postawienie diagnozy AML? - A) Zwiększenie liczby erytrocytów - B) Obniżenie hemoglobiny, leukocytów i płytek krwi (pancytopenia) - C) Zwiększenie monocytów - D) Zmniejszenie fibrynogenu

  5. Czym jest benzen i gdzie powszechnie występuje? - A) To witamina stosowana w leczeniu infekcji - B) To minerał znajdujący się w mleku - C) To substancja wysoce toksyczna i kancerogenną występująca w lakierach i rozpuszczalnikach - D) To naturalne źródło energii w żywności

  6. Jakie są bezpośrednie skutki namnażania się blastów w szpiku kostnym? - A) Zwiększenie produkcji insuliny - B) Wypieranie prawidłowych komórek szpiku i wzrost lepkości krwi - C) Zmniejszenie poziomu cukru we krwi - D) Zwiększenie produkcji kolagenu

  7. Jak długo pacjent pracował w warsztacie lakierniczym przed zachorowaniem? - A) Mniej niż rok - B) Dwa do trzech lat - C) Nie jest wymienione w tekście - D) Dziesięć lat

  8. Co stanowiło dodatkowe utrudnienie w leczeniu pacjenta? - A) Brak dostępu do szpitala - B) Brak możliwości kontynuowania pracy zawodowej i wynikające stąd trudności finansowe - C) Brak zgodnego dawcy szpiku - D) Uczulenie na chemioterapię

  9. Który z następujących czynników ograniczał skuteczność leczenia chemioterapią? - A) Wysokość pacjenta - B) Brak dostępu do lekarstw - C) Osłabienie układu odpornościowego spowodowane chorobą i poprzednim zakażeniem COVID-19 - D) Wiek pacjenta

  10. Jakie długoterminowe leczenie jest konieczne do osiągnięcia pełnego wyleczenia z AML?

    • A) Tylko farmakoterapia ambulatoryjna
    • B) Przeszczep szpiku kostnego od zgodnego dawcy
    • C) Radioterapia całego ciała
    • D) Izoterminologia

5. Klucz odpowiedzi

Pytanie Poprawna odpowiedź Uzasadnienie
1 B Tekst wyraźnie wymienia „nawracające krwawienia z nosa oraz silny ból w dolnej części pleców" jako powody wizyty.
2 C Pacjent „był wcześniej hospitalizowany przez dwadzieścia jeden dni z powodu zakażenia wirusem SARS-CoV-dwa".
3 B Badanie wykazało „bladość powłok skórnych i błon śluzowych, osłabienie oraz przyspieszenie czynności serca".
4 B Wyniki wykazały „znaczne obniżenie poziomu hemoglobiny, leukocytów oraz płytek krwi, co stanowiło obraz pancytopenii".
5 C Benzen to „substancja wysoce toksyczna i kancerogenną, powszechnie występująca w lakierach samochodowych oraz rozpuszczalnikach organicznych".
6 B Tekst mówi: „wypierają prawidłowe komórki szpiku kostnego. W konsekwencji dochodzi do wzrostu lepkości krwi".
7 C Tekst nie podaje dokładnego czasu pracy pacjenta, tylko mówi o „wiele lat pracy".
8 B „Dodatkowym utrudnieniem w procesie leczenia był brak możliwości kontynuowania pracy zawodowej, co powodowało znaczne trudności finansowe pacjenta".
9 C Tekst wskazuje: „Skuteczność leczenia może być jednak ograniczona przez osłabienie układu odpornościowego spowodowane samą chorobą oraz wcześniejszym zakażeniem koronawirusowym".
10 B Tekst wyraźnie stwierdza: „Aby osiągnąć pełne wyleczenie, konieczny jest przeszczep szpiku kostnego od zgodnego dawcy".

Tekst i słownictwo pochodzą z rzeczywistego, opublikowanego nagrania platformy MedEdu Portal (kategoria Hematologia) — sprawdzone bezpośrednim zapytaniem do bazy 31.08.2026. Pytania testowe zostały samodzielnie opracowane na podstawie tego tekstu, ponieważ baza danych nie zawierała jeszcze gotowego testu.