Część 3 — Czytanie i rozumienie tekstu
Przed tym rozdziałem przeczytaj Wprowadzenie do części 3 (zasady czytania, akcent, strategia pytań). Tekst poniżej jest oryginalny — dokładnie taki, jak na egzaminie (źródło: biblioteka tekstów NIL). Czytaj go na głos, wolno, akcent na przedostatnią sylabę.
Obturacyjny bezdech senny
DEFINICJA I ETIOPATOGENEZA
Obturacyjny bezdech senny (OBS) jest chorobą spowodowaną powtarzającymi się epizodami zamknięcia górnych dróg oddechowych (bezdechy) lub ich zwężenia (spłycenie oddychania) na poziomie gardła, przy zachowanej pracy mięśni oddechowych. Następstwami bezdechów i spłyceń oddychania są: pogorszenie utlenowania krwi oraz przebudzenia ze snu (większość pozostaje nieuświadomiona) które powodują fragmentację snu, co jest przyczyną dziennych dolegliwości, a w połączeniu z powtarzającą się hipoksemią i nadmierną aktywnością układu współczulnego powoduje wzrost ciśnienia tętniczego z następczymi powikłaniami.
Bezdech to zmniejszenie amplitudy oddychania o ≥90% przez ≥10 s; spłycenie oddychania – zmniejszenie amplitudy zmian ciśnienia w jamie nosowej o ≥30% przez ≥10 s + spadek SpO2 o 3% lub (mikro)przebudzenie; wskaźnik AHI – liczba bezdechów i spłyceń oddychania na godzinę snu; wskaźnik REI – liczba bezdechów i spłyceń oddychania na godzinę badania; przebudzenie związane z wysiłkiem oddechowym (RERA) – zaburzenie oddychania przez ≥10 s niespełniające kryteriów bezdechu lub spłycenia oddychania, prowadzące do przebudzenia; wskaźnik RDI – liczba bezdechów, spłyceń oddychania oraz RERA na godzinę snu.
Czynniki ryzyka OBS: otyłość (obwód szyi >43 cm u mężczyzn i >40 cm u kobiet), długi języczek, przerost migdałków podniebiennych, skrzywienie przegrody nosa, częste zakażenia górnych dróg oddechowych, alergiczny nieżyt nosa (konieczność oddychania przez usta), picie alkoholu (zwłaszcza przed snem), leki (opioidy, benzodiazepiny, leki zmniejszające napięcie mięśni), niedoczynność tarczycy, akromegalia, czynniki genetyczne, ciąża, sarkoidoza.
OBRAZ KLINICZNY I PRZEBIEG NATURALNY
Objawy podmiotowe w ciągu dnia: senność (oceń np. za pomocą skali Epworth [Epworth Sleepiness Scale – ESS]), poranny ból głowy, zaburzenia pamięci i koncentracji, osłabienie libido, depresja, zaburzenia emocjonalne.
Objawy podmiotowe w nocy: chrapanie (głośne i nieregularne) i bezdechy, wzmożona potliwość, przebudzenia z uczuciem duszności, nykturia, kołatanie serca, suchość w jamie ustnej po przebudzeniu.
Inne: u ~70% chorych występuje nadwaga lub otyłość, ~50% nadciśnienie tętnicze.
Następstwa: OBS (nieleczony) zwiększa ryzyko: zgonu, chorób układu krążenia (nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, zaburzeń rytmu i przewodzenia, niewydolności serca oraz udaru mózgu) oraz wypadku drogowego (wpływ senności dziennej).
ROZPOZNANIE
Badanie snu wykonaj u pacjentów z objawami nasuwającymi podejrzenie OBS, z opornym na leczenie nadciśnieniem tętniczym oraz u osób z grup zawodowych, w których konieczne jest wykluczenie OBS (operatorzy maszyn, kierowcy zawodowi itp.).
Ryzyko OBS można wstępnie oszacować za pomocą kwestionariuszy (kwestionariusz berliński, STOP-BANG lub NoSAS).
Potwierdzenie rozpoznania za pomocą badania snu:
1) polisomnografii – złoty standard
2) poligrafii (rejestracja 3–7 zmiennych, w tym obowiązkowo przepływu powietrza, ruchów oddechowych i utlenowania krwi); nie powinna zastępować polisomnografii u pacjentów z chorobami płuc, chorobami nerwowo-mięśniowymi, chorobami układu krążenia, przyjmujących opioidy, z podejrzeniem hipowentylacji, ani u tych, u których podejrzewa się inną niż OBS przyczynę objawów. Jeśli wynik poligrafii jest wątpliwy, zawiera błędy techniczne lub jest ujemny pomimo typowych objawów klinicznych OBS → wykonaj polisomnografię.
Kryteria AASM:
1) ≥15 epizodów oddechowych (bezdechy, spłycenia oddychania, RERA) na godzinę snu (RDI ≥15) (niezależnie od obecności objawów klinicznych)
2) RDI ≥5 u osoby z ≥1 z poniższych objawów:
a) zasypianie wbrew własnej woli, nadmierna senność dzienna, nieefektywny sen, zmęczenie lub bezsenność
b) przebudzenia z uczuciem zatrzymania oddechu, duszności lub dławienia
c) osoba sypiająca z chorym stwierdza podczas snu głośne chrapanie lub bezdechy.
Podczas epizodów zaburzeń oddychania konieczne jest stwierdzenie pracy mięśni oddechowych. Jeżeli podczas polisomnografii nie określono epizodów RERA, zamiast RDI używa się wskaźnika AHI. W przypadku rozpoznania na podstawie poligrafii używa się wskaźnika REI.
Klasyfikacja ciężkości OBS na podstawie wskaźnika RDI: 5–15 – lekki, 15–30 – umiarkowany, >30 – ciężki. Oceń senność dzienną za pomocą skali Epworth.
Klasyfikacja ERS/ESRS 2018: AHI ≥15/h snu oraz
A – objawy mało nasilone, bez chorób towarzyszących i niekontrolowanych powikłań
B – objawy nasilone, bez chorób towarzyszących i niekontrolowanych powikłań
C – objawy mało nasilone, obecne choroby towarzyszące i/lub powikłania (nawracające – np. migotanie przedsionków, lub niekontrolowane – np. nadciśnienie tętnicze)
D – objawy nasilone, obecne choroby towarzyszące i/lub powikłania (jw.).
Objawy nasilone: senność dzienna (ESS ≥9 pkt, epizody zasypiania w ciągu dnia), bezsenność, nieprawidłowy wynik testu czujności.
Rozpoznanie różnicowe
Inne przyczyny senności dziennej: centralny bezdech senny, zespół hipowentylacji w otyłości, narkolepsja, zespół okresowych ruchów kończyn podczas snu, zespół niespokojnych nóg.
LECZENIE
Edukacja chorych – zmiany stylu życia: zmniejszenie masy ciała u osób chorych na otyłość, unikanie spania na plecach (u chorych z bezdechem pozycyjnym rozważ zastosowanie specjalnej kamizelki lub urządzenia, np. Sleep Position Trainer), unikanie picia alkoholu w godzinach wieczornych, unikanie leków zmniejszających napięcie mięśni, zaprzestanie palenia papierosów.
Ćwiczenia mięśni górnych dróg oddechowych: izometryczne i izotoniczne ćwiczenia mięśni gardła i mięśni okołogardłowych; stosuj rutynowo jako leczenie pierwszej linii w łagodnym OBS, a w OBS umiarkowanym i ciężkim – jako składową leczenia skojarzonego.
Stale dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych (CPAP i odmiany: auto-CPAP, BIPAP): metoda z wyboru w leczeniu OBS. Istotą CPAP jest utrzymanie drożności górnych dróg oddechowych przez stałe dodatnie ciśnienie 4–20 cm H2O. Wskazania: umiarkowany lub ciężki OBS, niezależnie od ciężkości choroby – nadmierna senność dzienna, powikłania sercowo-naczyniowe lub istotne choroby współistniejące (np. układu oddechowego, metaboliczne, neurologiczne). Zawsze należy najpierw przeszkolić pacjenta, a w początkowym okresie terapii rozważyć interwencje behawioralne i metody telemedycyny w celu poprawy stosowania się chorego do zaleceń. Przed leczeniem wskazana jest konsultacja laryngologiczna. U chorych z całkowitą niewydolnością oddechową (zwykle z otyłością olbrzymią, z zespołem hipowentylacji w otyłości lub chorobą płuc, np. POChP) zastosuj nieinwazyjną wentylację mechaniczną. U chorych z hipoksemiczną niewydolnością oddechową lub z całkowitą niewydolnością oddechową z niewielką hiperkapnią → CPAP z tlenoterapią w czasie snu. U pacjentów z nadmierną sennością dzienną utrzymującą się mimo skutecznego leczenia CPAP można rozważyć stosowanie modafinilu (Actimodan) lub armodafinilu(i).
Aparaty wewnątrzustne: najczęściej aparaty wysuwające żuchwę. Wskazania: OBS po wykluczeniu możliwości stosowania CPAP.
Leczenie operacyjne: u chorych z istotnymi nieprawidłowościami anatomicznymi w obrębie górnych dróg oddechowych i twarzoczaszki, jako uzupełnienie CPAP (septoplastyka, tonsylektomia) oraz w wybranych przypadkach nietolerancji CPAP (uwulopalatofaryngoplastyka, osteotomia kości gnykowej). Chirurgia bariatryczna: u chorych z ciężkim OBS oraz otyłością olbrzymią (BMI ≥40 kg/m2) lub BMI ≥35 kg/m2 z istotnymi chorobami współistniejącymi (np. nadciśnienie tętnicze, cukrzyca) i nieskutecznością leczenia dietetycznego.
Inne metody: wytwarzanie dodatniego ciśnienia w jamie nosowej podczas wydechu lub podciśnienia w jamie ustnej, stymulacja nerwu podjęzykowego lub mięśni bródkowo-językowych (większość urządzeń w trakcie badań).
Co to jest bezdech senny ?
Obturacyjny bezdech senny to choroba spowodowana powtarzającymi się wielokrotnie w czasie snu epizodami zatrzymania oddychania (bezdechów) lub jego znacznego spłycenia (hipowentylacji). Do stanu takiego dochodzi mimo prawidłowej, a czasem nawet wzmożonej pracy mięśni odpowiedzialnych za oddychanie.
2 . Jakie jest przyczyny bezdechu sennego?
Bezdechy i epizody spłycenia oddychania (hipowentylacji) są wynikiem zwężenia lub zamknięcia światła dróg oddechowych na poziomie gardła. W czasie snu napięcie mięśni budujących ścianę gardła się zmniejsza, co zwęża światło gardła i może doprowadzić do jego całkowitego zamknięcia.
Jakie jest czynniki ryzyka OBS ?
otyłość (obwód szyi >43 cm u mężczyzn i >40 cm u kobiet), długi języczek, przerost migdałków podniebiennych, skrzywienie przegrody nosa, częste zakażenia górnych dróg oddechowych, alergiczny nieżyt nosa (konieczność oddychania przez usta), picie alkoholu (zwłaszcza przed snem), leki (opioidy, benzodiazepiny, leki zmniejszające napięcie mięśni), niedoczynność tarczycy, akromegalia, czynniki genetyczne, ciąża, sarkoidoza.
Dolegliwości?
Objawy podmiotowe w ciągu dnia: senność (oceń np. za pomocą skali Epworth [Epworth Sleepiness Scale – ESS]), poranny ból głowy, zaburzenia pamięci i koncentracji, osłabienie libido, depresja, zaburzenia emocjonalne.
Objawy podmiotowe w nocy: chrapanie (głośne i nieregularne) i bezdechy, wzmożona potliwość, przebudzenia z uczuciem duszności, nykturia, kołatanie serca, suchość w jamie ustnej po przebudzeniu.
Inne: u ~70% chorych występuje nadwaga lub otyłość, ~50% nadciśnienie tętnicze.
Następstwa: OBS (nieleczony) zwiększa ryzyko: zgonu, chorób układu krążenia (nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, zaburzeń rytmu i przewodzenia, niewydolności serca oraz udaru mózgu) oraz wypadku drogowego (wpływ senności dziennej).
Jaka jest diagnostyka ?
W diagnostyce wykonujemy polisomnografię i poligrafia
Zdiagnozowanie bezdechu sennego jest procesem złożonym i wymaga konsultacji z lekarzami wielu specjalizacji, począwszy od lekarza rodzinnego, poprzez laryngologa, pulmonologa i neurologa.
Innym specjalistą, który zajmuje się problemami takimi jak bezdech senny, bezsenność, jet lag czy chodzenie we śnie jest lekarz medycyny snu.
7 . Co to jest Cpap ?
CPAP (ang. continuous positive airway pressure) to niewielkich rozmiarów urządzenie, dzięki któremu możliwe jest bezpośrednie dostarczenie powietrza pod stałym dodatnim ciśnieniem do płuc. Jest to nieinwazyjna metoda wspomagająca drożność dróg oddechowych.
zmiany stylu życia: zmniejszenie masy ciała u osób chorych na otyłość, unikanie spania na plecach (u chorych z bezdechem pozycyjnym rozważ zastosowanie specjalnej kamizelki lub urządzenia, np. Sleep Position Trainer), unikanie picia alkoholu w godzinach wieczornych, unikanie leków zmniejszających napięcie mięśni, zaprzestanie palenia papierosów.
Ćwiczenia mięśni górnych dróg oddechowych
Stale dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych (CPAP i odmiany: auto-CPAP, BIPAP )
Leczenie operacyjne: u chorych z istotnymi nieprawidłowościami anatomicznymi w obrębie górnych dróg oddechowych i twarzoczaszki, jako uzupełnienie CPAP (septoplastyka, tonsylektomia) oraz w wybranych przypadkach nietolerancji CPAP (uwulopalatofaryngoplastyka, osteotomia kości gnykowej).
Chirurgia bariatryczna: u chorych z ciężkim OBS oraz otyłością olbrzymią (BMI ≥40 kg/m2) lub BMI ≥35 kg/m2 z istotnymi chorobami współistniejącymi (np. nadciśnienie tętnicze, cukrzyca) i nieskutecznością leczenia dietetycznego.
Inne metody: wytwarzanie dodatniego ciśnienia w jamie nosowej podczas wydechu lub podciśnienia w jamie ustnej, stymulacja nerwu podjęzykowego lub mięśni bródkowo-językowych (większość urządzeń w trakcie badań).
Link do artykułu:
https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.3.16
Jaki lekarz zajmuje sie leczeniem chrapania I bezdechu sennego ?
https://niechrapanie.pl/2021/02/12/lekarz-od-chrapania-i-bezdechu-sennego/
https://zaburzeniasnu.info/co-to-jest-aparat-cpap/
W języku polskim akcent prawie zawsze pada na przedostatnią sylabę wyrazu (np. bez-dech, sen-ny, obtura-cyj-ny). W tabeli niżej pogrubiona (czerwona) sylaba to ta akcentowana — czytaj ją mocniej i nieco dłużej.
⚠️ Wyjątki (akcent na 3. sylabę od końca): formy typu gra-MA-ty-ka, fi-ZY-ka oraz liczebniki czte-RY-sta, sie-DEM-set. — W tym tekście takich słów nie ma. Skróty literowe (OBS, CPAP, AHI) czyta się literami, a polskie wyrazy obok nich — regularnie na przedostatnią sylabę.
| Słowo (akcent) | Na co uważać przy czytaniu |
|---|---|
| obturacyjny | cj=[ц]: „-cyjny” |
| bezdech | ch=[h] na końcu: „bezdeh” |
| senny | podwójne n czyta się jak jedno długie |
| etiopatogeneza | długie — sylabuj powoli |
| epizodami | proste, z=[з] |
| zamknięcia | ę nosowe, ci miękkie: „zamknięcia” |
| zwężenia | ę nosowe, ż=[ż] |
| spłycenia | ł=[w]: „spwycenia” |
| gardła | rd + ł: „gardwa” |
| oddechowych | ch=[h] |
| następstwami | grupa „pstw” — czytaj spokojnie |
| utlenowania | proste |
| przebudzenia | prz=[пш], dze=[дзе] |
| fragmentację | cj=[ц], ę nosowe |
| hipoksemią | ą nosowe na końcu |
| współczulnego | współ=[fspuw], cz=[ч] |
| amplitudy | y twarde |
| języczek | ę nosowe, cz=[ч]: „języczek” |
| migdałków | ł=[w], ó=[u]: „migdawkuf” |
| podniebiennych | proste |
| skrzywienie | skrz=[скш]: „skszywienie” |
| przegrody | prz=[пш] |
| zakażenia | ż=[ż]: „zakażenia” |
| alergiczny | g + i, cz=[ч] |
| nieżyt | ż=[ż], y twarde: „nieżyt” |
| benzodiazepiny | długie — sylabuj |
| niedoczynność | cz=[ч], ść miękkie |
| tarczycy | cz=[ч] |
| sarkoidoza | proste, długie |
| senność | ść miękkie: „sennoszcz” |
| poranny | nn długie n |
| chrapanie | ch=[h]: „hrapanie” |
| potiliwość → potiwość | właściwie po-tli-wość; ść miękkie |
| nykturia | „nykturia”; tu=[ту] |
| kołatanie | ł=[w]: „kowatanie” |
| polisomnografia | bardzo długie — sylabuj |
| poligrafii | proste |
| złoty | ł=[w]: „zwoty” |
| kwestionariusz | sz=[ш] na końcu |
| berliński | ń miękkie: „berlińki” |
| ciężkości | ę nosowe, ść miękkie |
| umiarkowany | proste |
| chirurgia | ch=[h], g + i: „hirurgia” |
| bariatryczna | cz=[ч] |
| tonsylektomia | długie — sylabuj |
| septoplastyka | proste |
| ## 5. Liczby, jednostki i skróty — jak czytać na głos |
| W tekście | Czytaj słownie |
|---|---|
| OBS | o-be-es (obturacyjny bezdech senny) |
| ≥90% | co najmniej dziewięćdziesiąt procent |
| ≥10 s | co najmniej dziesięć sekund |
| ≥30% | co najmniej trzydzieści procent |
| 3% | trzy procent |
| AHI | a-ha-i |
| REI | er-e-i (lub „rei”) |
| RERA | re-ra |
| RDI | er-de-i |
| >43 cm | powyżej czterdziestu trzech centymetrów |
| >40 cm | powyżej czterdziestu centymetrów |
| ~70% | około siedemdziesięciu procent |
| ~50% | około pięćdziesięciu procent |
| ESS | e-es-es (skala Epworth) |
| RDI ≥15 | RDI co najmniej piętnaście |
| RDI ≥5 | RDI co najmniej pięć |
| 5–15 | od pięciu do piętnastu |
| 15–30 | od piętnastu do trzydziestu |
| >30 | powyżej trzydziestu |
| ESS ≥9 pkt | ESS co najmniej dziewięć punktów |
| CPAP | si-pap (lub ce-pe-a-pe) |
| 4–20 cm H2O | od czterech do dwudziestu centymetrów słupa wody |
| BMI ≥40 kg/m2 | BMI co najmniej czterdzieści kilogramów na metr kwadratowy |
| BMI ≥35 kg/m2 | BMI co najmniej trzydzieści pięć kilogramów na metr kwadratowy |
| AASM | a-a-es-em |
| ERS/ESRS 2018 | e-er-es ukośnik e-es-er-es dwa tysiące osiemnaście |
| POChP | pe-o-cha-pe |
| SpO2 | es-pe-o-dwa |
| β2 | beta-dwa |
Najczęstsze błędy osoby rosyjsko-/ukraińskojęzycznej przy czytaniu tego tekstu. Pogrupowane wg typu. Ćwicz każdą linijkę na głos.
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| obturacyjny | obturacyjny | akcent na „cyj”, nie końcówkę |
| senny | senny | przedostatnia „sen” (2-syl.) |
| etiopatogeneza | etiopatogeneza | przedostatnia „ne” — utrzymaj w długim słowie |
| polisomnografia | polisomnografia | przedostatnia „gra” |
| benzodiazepiny | benzodiazepiny | przedostatnia „pi” |
| sarkoidoza | sarkoidoza | przedostatnia „do” |
| tonsylektomia | tonsylektomia | przedostatnia „to” |
| chirurgia | chirurgia | przedostatnia „rur” |
| kwestionariusz → kwestionariusz | kwestionariusz | przedostatnia „riu” |
| umiarkowany | umiarkowany | przedostatnia „wa” |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| „замкненця” twardo | zamknięcia | ci = [ћи] miękkie: „замкнента” |
| „сенносць” twardo | senność | -ść końcowe miękkie [щч] |
| „недочинносць” | niedoczynność | -ść końcowe miękkie |
| „подьнебенных” | podniebiennych | bie = [бье] miękkie |
| „берлиньски” twardo | berliński | ń miękkie [нь] |
| „чьенжкосьци” źle | ciężkości | -ść końcowe miękkie, ę nosowe |
| „щвист” | spłycenia → si/ś miękkie | si/ść zawsze miękkie |
| „мьесьни” twardo | mięśni | ś miękkie [щ]: „мьещни” |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| „зв엔жения” (en) | zwężenia | ę nosowe [eŋ] |
| „зызыке” bez nosówki | języczek | ę nosowe „ję” |
| „гипоксемён” (on) | hipoksemią | -ą końcowe nosowe, nie „он” |
| „фрагментацён” (on) | fragmentację | -ę końcowe nosowe |
| „чьенжкосьци” rozbite | ciężkości | ę nosowe „cię” |
| „зомкнента” źle | zamknięcia | ę nosowe + ci miękkie |
| „мьесьни” bez nosówki | mięśni | ę nosowe „mię” |
| „чьёнжа” | ciąża | ą nosowe „cią” |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| „кваестёнариус” bez sz | kwestionariusz | sz = [ш] na końcu |
| „вспулцульнего” bez cz | współczulnego | cz = [ч] |
| „зызычек” bez cz | języczek | cz = [ч]: „ензычек” |
| „недочинносць” bez cz | niedoczynność | cz = [ч] |
| „пшебудзеня” źle | przebudzenia | prz=[пш], dze=[дзе] |
| „хрАпание” za miękko | chrapanie | ch=[h], ale [хр] twardo |
| „барятрична” bez cz | bariatryczna | cz = [ч] |
| „зкшивене” | skrzywienie | skrz = [скш] |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| „сплицения” (twarde l) | spłycenia | ł = [w]: „спwыцения” |
| „гардла” (twarde l) | gardła | ł = [w]: „гардwа” |
| „мигдалкув” (twarde l) | migdałków | ł = [w], ó=[u]: „мигдаwкуф” |
| „колатание” (twarde l) | kołatanie | ł = [w]: „коwатание” |
| „злоты” (twarde l) | złoty | ł = [w]: „зwоты” |
| „гурных” (o) | górnych | ó = [u]: „гурных” |
| „вспулчульнего” (o) | współczulnego | ó = [u]: „вспуw-” |
| „рузны” (o) → róż | różni | ó = [u], ż=[ż] |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| „настемпствами” rwane | następstwami | grupa „pstw” — sylabuj, nie gub |
| „вспулчульны” | współczulny | „wsp” na początku — dźwięczne |
| „скшивене” gubienie | skrzywienie | „skrz” = [скш], 3 spółgłoski |
| „бездех” = „бездек” | bezdech | końcowe -ch = [h], nie [k] |
| „БМИ” płasko | BMI ≥40 | skrót literujemy, „be-em-i” |
| „септопластика” | septoplastyka | grupa „pl” + „st” płynnie |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| „о-бэ-эс” po ros. | OBS = o-be-es | skrót literujemy po polsku |
| „си-пап” niepewnie | CPAP = si-pap (lub ce-pe-a-pe) | utrwalona wymowa po polsku |
| „бэта два” płasko | β2 = beta-dwa | symbol grecki β = „beta” |
| „бмі сорок” po ros. | BMI ≥40 = BMI co najmniej czterdzieści | „≥” = „co najmniej” |
| „десять с” po ros. | ≥10 s = co najmniej dziesięć sekund | jednostkę po polsku |
| „пэ-о-ха-пэ” niepewnie | POChP = pe-o-cha-pe | skrót literujemy |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| „опиоиды” (ros.) | opioidy | polska forma, czytaj polski wyraz |
| „миндалини” (ros./ua) | migdałków | tłumacz w głowie, czytaj „migdałki” |
| „гипотиреоз” (ros.) | niedoczynność tarczycy | czytaj polski termin z tekstu |
| „хрАп” akcent ros. | chrapanie | akcent na przedostatnią „pa” |
| „brać/pić leki” = „пить” | leki zmniejszające napięcie mięśni | rusycyzm: leki „stosuje”, nie „pije” |
| „никтурія” (ua) | nykturia | -ria = [ри-а], nie „-ція” |
| Termin (z tekstu) | Objaśnienie |
|---|---|
| obturacyjny bezdech senny (OBS) | nawracające zamknięcie dróg oddechowych we śnie (RU: обструктивное апноэ сна) |
| bezdech | zatrzymanie oddechu ≥10 s |
| spłycenie oddychania (hipowentylacja) | płytki, niewystarczający oddech |
| górne drogi oddechowe | gardło, nos, krtań |
| hipoksemia | niedobór tlenu we krwi (RU: гипоксемия) |
| fragmentacja snu | przerywany, niespokojny sen |
| układ współczulny | część układu nerwowego „walcz/uciekaj” |
| AHI / REI / RDI | wskaźniki liczby epizodów na godzinę |
| RERA | przebudzenie z wysiłku oddechowego |
| języczek | wyrostek na tylnej części podniebienia (RU: язычок) |
| migdałki podniebienne | skupiska tkanki limfatycznej w gardle (RU: миндалины) |
| skrzywienie przegrody nosa | wykrzywiona ścianka wewnątrz nosa |
| nieżyt nosa | katar (RU: насморк) |
| niedoczynność tarczycy | obniżona praca tarczycy (RU: гипотиреоз) |
| akromegalia | nadmiar hormonu wzrostu (czynnik ryzyka OBS) |
| senność dzienna | nadmierna ospałość w ciągu dnia |
| skala Epworth (ESS) | kwestionariusz oceny senności |
| nykturia | oddawanie moczu w nocy (RU: никтурия) |
| kołatanie serca | uczucie szybkiego/nierównego bicia serca |
| chrapanie | głośny dźwięk podczas snu (RU: храп) |
| polisomnografia | pełne badanie snu — złoty standard |
| poligrafia | uproszczone badanie snu (3–7 zmiennych) |
| kwestionariusz berliński / STOP-BANG / NoSAS | ankiety oceny ryzyka OBS |
| CPAP | aparat utrzymujący dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych (RU: СИПАП) |
| aparat wewnątrzustny | aparat wysuwający żuchwę podczas snu |
| septoplastyka | operacja prostowania przegrody nosa |
| tonsylektomia | usunięcie migdałków |
| uwulopalatofaryngoplastyka | operacja podniebienia i gardła |
| chirurgia bariatryczna | operacja zmniejszenia żołądka (otyłość) |
| modafinil / armodafinil | leki na senność dzienną |
| nerw podjęzykowy | nerw unerwiający mięśnie języka |
Tekst — oryginał z biblioteki NIL (czytaj dosłownie). Akcent i słownictwo — analiza tekstu. Pogrubiona czerwona sylaba = akcent.