Część 3 — Czytanie i rozumienie tekstu
Przed tym rozdziałem przeczytaj Wprowadzenie do części 3 (zasady czytania, akcent, strategia pytań). Tekst poniżej pochodzi z biblioteki tekstów NIL, ale ta kopia jest w znacznej części zapisana po rosyjsku/ukraińsku (notatki zdającego), nie po polsku — wymaga odtworzenia z prawdziwego źródła przed drukiem (patrz audyt).
У меня 3 часть мужчина 60 лет с жалобами на быструю утомляемость, снижение аппетита, боли в области сердца, отеки костек, а анамнезе запоры, а последние 6 месяцев понос, обследовали : ФГДС язва 12 п.к., колоно-жилаки одбытницы, в сердце в области конюшка- глухо. Печень +4 см. В итоге диагноз-перикардит, вызван гружлицей!
Мужчина бизнесмен, zaparcia z domieszkami krwi w stolcu (запартя с домешками крви в стольцу), раньше 10 лет был буль в надбжушу, потом нашли язву в 12пк пролечили и боль ушла. Лекаж родинны нашел у него hemoroidy (геморрой), направил его на оддял хирургичны w celu usunięcia hemoroidów (для удаления), на оддале увидели увеличенную печень и жидкость в животе w jamie brzusznej, отправили на оддял хороб внутренних и там еще нашли отек ног
biznesmen/ przedsiębiorca
Na co skarżył się? Na oslabienie (szybko się męczył, gdy bawił się z dziećmi, krew z odbytu)
Do jakiego lekarza był skierowany? (nie pamiętam)
Na co chorowat 10 lat temu? Na wrzody dwunastnicy
Co było przeprowadzono z leczenia? Odsysania płynu z osierdzia i chyba operacja wycięcia żylaków odbytu в родині хтось хворів на grużlice і це було причиною запалення ошерджя.
3 частина- у мене були питання: 1. з якого поводу пацієнт звернувся до лікаря сімейного męczliwość ( хоча мені сказали що такого слова немає wtf?), brak energii 2 що було здіагнозовано у пацієнта 10 років тому - виразка дванадцятипалої кишки, 3 куди скерував пацієнта лікар родиний до порадні хірургічної, 4 - з якого поводу пацієнт потрапив в відділення інтерністичне біль в грудній клітині, 5 що здіагнозували у пацієнта у відділенні grużlica, zaciskające zapalenie osierdzia
Устная часть No3 мужик который обратился с долегливостями на слабость, плохое самопочучие. Лекаж зачем то нашел у него геморрой и отправил в пшиходню хирургии полечится. Там офигели от произошедшего и пересплавили больного в интерну с грузлицей. Собственно вопросы были: долегливости первоначальные, какой был диагноз у него 10 лет назад (мужик словил себе язву двунастницы), с чем и куда пациента отправил лекаж родзинны, зачем пациента отправили в интерну, и чем в итоге кончилась история.
W języku polskim akcent pada prawie zawsze na przedostatnią sylabę wyrazu. Pogrubiona (czerwona) sylaba w tabeli poniżej = sylaba akcentowana. Czytaj wolno, równo, bez „połykania” końcówek.
⚠️ Uwaga do tego tekstu: oryginał to w dużej części notatki zdającego po rosyjsku/ukraińsku, a polskie są tylko pojedyncze słowa i frazy medyczne wplecione w opis (np. zaparcia z domieszkami krwi w stolcu, hemoroidy, zaciskające zapalenie osierdzia). Trenuj wymowę tylko tych polskich fragmentów — to one mogą paść na egzaminie. Wyjątków akcentowych (gra-MA-ty-ka, czte-RY-sta) w polskich słowach tego tekstu nie ma.
| Słowo (akcent) | Na co uważać przy czytaniu |
|---|---|
| mężczyzna | ę nosowe, ż twarde, cz=[ч]; męż-czy-zna |
| zaparcia | za-par-cia, ci miękkie |
| domieszkami | sz=[ш]; do-miesz-ka-mi |
| krwi | jedna sylaba, „krvi” |
| w stolcu | stol-cu, l twarde |
| hemoroidy | obce słowo; he-mo-ro-i-dy |
| przedsiębiorca | ę nosowe, rz brak — bior; pszed-się-bior-ca |
| osłabienie | ł=[w]; o-sła-bie-nie |
| męczył się | ę nosowe, cz=[ч]; mę-czył się |
| skierowany | skie-ro-wa-ny |
| wrzody dwunastnicy | rz=[ż]; vżo-dy dvu-nast-ni-cy |
| leczenia | cz=[ч]; le-cze-nia |
| odsysania płynu | ł=[w]; od-sy-sa-nia pły-nu |
| z osierdzia | si miękkie, dzi miękkie; o-sier-dzia |
| operacja | cj=[cja]; o-pe-ra-cja |
| wycięcia żylaków | ę nosowe, ż twarde; vy-cię-cia ży-la-kuf |
| odbytu | od-by-tu |
| zaciskające | za-cis-ka-ją-ce, ą nosowe |
| zapalenie | za-pa-le-nie |
| biznesmen | wyraz obcy; biz-nes-men |
| ## 5. Liczby, jednostki i skróty — jak czytać na głos |
| W tekście | Czytaj słownie |
|---|---|
| 12 p.k. (dwunastnica) | „dwunastnica” / „dwunastopalcza kiszka” |
| 10 lat | „dziesięć lat” |
Uwaga: oryginał tego tekstu to w większości notatki zdającego po rosyjsku/ukraińsku — polskie są tylko wplecione frazy i słowa medyczne (zaparcia z domieszkami krwi w stolcu, hemoroidy, usunięcia hemoroidów, w jamie brzusznej, osłabienie, męczył się, wrzody dwunastnicy, odsysania płynu z osierdzia, wycięcia żylaków odbytu, zaciskające zapalenie osierdzia, grużlica, biznesmen/przedsiębiorca, poradnia chirurgiczna). Pułapki dotyczą tylko tych polskich fragmentów — to one mogą paść na egzaminie. Ćwicz każdą linijkę na głos.
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| za-PAR-cia | za-par-cia | akcent na przedostatnią sylabę |
| do-miesz-KA-mi | do-miesz-ka-mi | przedostatnia sylaba |
| he-mo-ro-I-dy | he-mo-ro-i-dy | wyraz obcy, akcent na przedostatnią |
| osła-BIE-nie | o-sła-bie-nie | przedostatnia sylaba |
| wrzo-DY dwu-nast-NI-cy | wrzo-dy dwu-nast-ni-cy | akcent na -nast- |
| od-sy-sa-NIA | od-sy-sa-nia | przedostatnia sylaba |
| za-cis-ka-JĄ-ce | za-cis-ka-jące | przedostatnia (mimo nosówki w ostatniej) |
| przed-się-BIOR-ca | przed-się-bior-ca | przedostatnia sylaba |
| osier-DZIA | o-sier-dzia | akcent na -sier- |
| biz-nes-MEN | biz-nes-men | akcent na przedostatnią sylabę |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| za-par-CA twardo | za-par-cia | ci miękkie [ći], nie [ca] |
| o-sier-DZA twardo | o-sier-dzia | si i dzi miękkie |
| wy-CIE-cia twardo | wy-cię-cia | ci miękkie [ći] |
| za-cis-KA-ja-ce twardo | za-cis-ka-jące | cis miękkie [ćis] |
| osla-bie-nie [с] | o-sła-bie-nie | bie miękkie [bie] |
| po-rad-ni chi-rur-gicz-na [с] | po-rad-ni chi-rur-gicz-na | gi/ni miękkie |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| za-cis-ka-ja-ce [а] | za-cis-ka-jące [oN] | ą nosowe na końcu |
| me-czył [е] | mę-czył [eN] | ę nosowe, nie [е] |
| wy-cie-cia [е] | wy-cię-cia [eN] | ę nosowe |
| przed-sie-bior-ca [е] | przed-się-bior-ca [eN] | ę nosowe w -się- |
| w ja-mie brzu-sznej [bez nosówki] | w ja-mie brzusz-nej | tu nosówki brak — czytaj czysto [е], nie myl |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| w-r-zo-dy [р] | wrzo-dy → [vżo] | rz=[ż], nie [r]+[z] |
| do-mie-s-ka-mi [с] | do-miesz-ka-mi → [ш] | sz=[ш] |
| brzu-sznej [бр] | brzusz-nej → [bżusz] | rz=[ż], sz=[ш] |
| me-c-zył [ц] | mę-czył → [ч] | cz=[ч] |
| że-la-ki [з] | ży-laków → [ж] | ż=[ж], nie [з] |
| gru-z-li-ca [з] | gruź-li-ca → [źl] | ź miękkie [źl] |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| os-la-bie-nie [л] | o-sła-bie-nie → [swa] | ł=[w] |
| me-czyl [л] | mę-czył → [czyw] | ł=[w] na końcu |
| że-la-kow [о] | ży-laków → [kuf] | ó=[u], k bezdźwięczne |
| pły-nu [л] | pły-nu → [pwy] | ł=[w] |
| od-by-tu twardo | od-by-tu | bez ł/ó — czytaj prosto, nie dodawaj [w] |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| w-stol-cu rozdzielnie | w stol-cu | przyimek w zlewa się z [stol] |
| krwi po literce | krwi → [krvi] | grupa krw płynnie [krv] |
| dwu-nast-ni-cy [тниц] | dwu-nast-ni-cy | grupa stn = [st]+[n] płynnie |
| brzu-sz-nej rozdzielnie | brzusz-nej → [bżusz-nej] | rz+sz płynnie, bez pauzy |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| „12 p.k.” jak litery | „dwunastnica” | skrót medyczny czytaj słownie |
| „10 lat” → „diesiat' lat” | „dziesięć lat” | liczebnik po polsku |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| he-mo-RO-i-dy [рус. геморрой] | he-mo-ro-i-dy | czytaj polską formę, nie kalkę z rosyjskiego |
| w stol-CU [рус. -е] | w stol-cu, l twarde | polskie l twarde + końcówka -cu |
| za-par-cia [рус. запор] | za-par-cia | polski wyraz, nie rosyjski odpowiednik |
| osła-bie-nie [рус. -ние] | o-sła-bie-nie | końcówka -nie, nie [-ние] |
| że-la-ków od-by-tu [рус. -ого] | ży-laków od-bytu | dopełniacz -ów/-u, nie [-ого] |
| Termin (z tekstu) | Objaśnienie |
|---|---|
| zaparcia | trudności z wypróżnianiem |
| domieszka krwi w stolcu | obecność krwi w kale |
| hemoroidy | żylaki odbytu |
| przedsiębiorca / biznesmen | osoba prowadząca działalność gospodarczą |
| wrzody dwunastnicy | owrzodzenie błony śluzowej dwunastnicy (12-palca) |
| osłabienie | uczucie braku siły, zmęczenie |
| męczliwość | szybkie męczenie się (uwaga: na egzaminie zakwestionowano to słowo) |
| osierdzie | błona otaczająca serce |
| zaciskające zapalenie osierdzia | przewlekłe zapalenie z usztywnieniem osierdzia uciskającym serce |
| odsysanie płynu z osierdzia | zabieg usunięcia płynu spod osierdzia |
| żylaki odbytu | poszerzone żyły w okolicy odbytu (hemoroidy) |
| gruźlica | choroba zakaźna wywołana prątkiem gruźlicy (tu: przyczyna zapalenia osierdzia) |
| poradnia chirurgiczna | przychodnia chirurgiczna, dokąd skierowano pacjenta |
| oddział internistyczny | oddział chorób wewnętrznych |
Tekst — oryginał z biblioteki NIL (czytaj dosłownie). Akcent i słownictwo — analiza tekstu. Pogrubiona czerwona sylaba = akcent.