Część 3 — Czytanie i rozumienie tekstu
Przed tym rozdziałem przeczytaj Wprowadzenie do części 3 (zasady czytania, akcent, strategia pytań). Tekst poniżej jest oryginalny — dokładnie taki, jak na egzaminie (źródło: biblioteka tekstów NIL). Czytaj go na głos, wolno, akcent na przedostatnią sylabę.
Wyprysk kontaktowy (podobny)
Do kliniki dermatologii z powodu utrzymujących się od kilku dni zmian rumieniowo-grudkowych z wtórną infekcją bakteryjną (impetiginizacja) została przyjęta 18-letnia pacjentka (ryc. 1). Zmiany zlokalizowane były głównie w okolicy łuków brwiowych. Towarzyszył im symetryczny obrzęk powiek górnych i dolnych. W obrębie spojówek obserwowano rozszerzenie naczyń. Pozostałe okolice skóry gładkiej i owłosionej głowy nie wykazywały zmian patologicznych. Pacjentka zgłaszała niewielki świąd i pieczenie objętych procesem zapalnym okolic, a także uczucie piasku pod powiekami. W trakcie wywiadu negowała obecność współistniejących chorób i stosowanie leków. Podała natomiast, że na dwa dni przed wystąpieniem wykwitów miała wykonany zabieg henny i depilacji brwi w gabinecie kosmetycznym.
W wynikach badań laboratoryjnych (morfologia krwi, AlAT, AspAT, mocznik, kreatynina, GFR, jonogram, glukoza, CRP) nie stwierdzono odchyleń od stanu prawidłowego. W terapii zastosowano glikokortykosteroidy domięśniowo (deksametazon 8 mg/24 h w dawkach stopniowo zmniejszanych), leki przeciwhistaminowe doustnie (cetyryzyna 20 mg/24 h i klemastyna 1 mg/24 h) oraz preparaty miejscowe (fludrokortyzon, hydrokortyzon, oksytetracyklinę i okłady z kwasu borowego), uzyskując poprawę stanu miejscowego już po kilku dniach.
2 przedmiotowo podmiotowo
3 co było wykryte - wyprysk kontaktowy
4 leczenie
5 jakie składniki zawierają te barwniki
алергічний контактний дерматит після процедури pielęgnacji brwi
Питали по тим питанням, що були: обьяви ( чого її саме госпіталізували спитали, я повторила її обьяви, чилі печеніє, obrzęk powiek, uczucie piasku w oczu ), przedmiotowe oraz podmiotowe badanie, далі не пам'ятаю, але останнє питання обов'язково треба запам'ятати, в кінці тексту буде назва тієї органічної сполуки, яка саме викликає алергію.
W języku polskim akcent prawie zawsze pada na przedostatnią sylabę wyrazu. Pogrubiona (czerwona) sylaba w tabeli = akcentowana. Tekst krótki, ale gęsty od nazw leków i terminów dermatologicznych — czytaj powoli, nazwy leków rozkładaj na sylaby.
⚠️ Wyjątki w TYM tekście: - Długie wyrazy złożone (rumieniowo-grudkowych, glikokortykosteroidy) — akcent główny na przedostatniej sylabie całego członu, ale czytaj je z lekką pauzą po myślniku. - Nazwy leków (deksametazon, cetyryzyna, klemastyna, oksytetracyklina) — akcent regularny na przedostatniej sylabie.
| Słowo (akcent) | Na co uważać przy czytaniu |
|---|---|
| KLIniki dermatoLOgii | ch/g miękkie, akcent -LO- |
| utrzymuJĄcych | trz = [тш], ją nosowe [йон] |
| rumieniowoGRUDkowych | bardzo długie, ch = [х] |
| wtórNĄ inFEKcją | ó = [u], ą nosowe, -cją [-цйон] |
| bakteRYJną | -ryj- = [-рый] |
| impetiginiZAcja | bardzo długie, -cja = [-цйа] |
| paCJENtka | -cjen- = [-цйен] |
| zlokalizoWAne | długie, akcent -WA- |
| oKLIcy łuKÓW BRWIO-wych | ł = [w], ó = [u], brw- trudne |
| syMETryczny | cz = [ч] |
| obRZĘK POwiek | rz = [ж], ę nosowe → об-ЖЕНК |
| spoJÓwek | ó = [u] → спо-Ю-век |
| rozszeRZEnie naCZYŃ | sz = [ш], rz = [ж], cz = [ч], -czyń miękkie |
| patoloGICZnych | cz = [ч], ch = [х] |
| ŚWIĄD | św miękkie, ą nosowe → ЩВЁНД |
| pieCZEnie | cz = [ч] |
| zaPALnym | proste |
| poWIEkami | -wie- miękkie |
| WYwiadu | akcent na pierwszą |
| negoWAła | ł = [w] |
| współ-ist-nie-JĄ-cych | współ- = [фспуw], ją nosowe |
| wyKWItów | kw twarde, ó = [u] |
| HENny | proste |
| depiLAcji BRWI | -cji = [-цйи], brwi trudne |
| gabiNEcie kosmeTYCZnym | cz = [ч] |
| laboratoRYJnych | -ryj- = [-рый] |
| MORfologia KRWI | krw- trudne |
| moczNIK | cz = [ч] |
| kreatyNIna | proste |
| jonoGRAM | proste |
| odchyLEŃ | ch = [х], -leń miękkie |
| glikokortykosteROidy | bardzo długie, akcent -RO- |
| domięŚNIOwo | ię nosowe, śni miękkie [щнʲ] |
| deksametaZON | proste, akcent -ta- (przedostatnia: dek-sa-me-TA-zon) |
| przeciwhistamiNOwe | prz = [пш], ch = [х] |
| cetyryZYna | akcent -ZY- |
| klemasTYna | akcent -TY- |
| fludrokortyZON | długie, akcent -ty- |
| hydrokortyZON | h = [х] |
| oksytetracykLInę | bardzo długie, akcent -LI- |
| OKŁAdy z KWAsu boROwego | ł = [w], kw twarde |
| poPRAwę | akcent -PRA- |
| MIEJscowego | -miej- miękkie |
| ## 5. Liczby, jednostki i skróty — jak czytać na głos |
| Zapis | Jak przeczytać |
|---|---|
| 18-letnia | osiemnastoletnia |
| ryc. 1 | rycina pierwsza |
| dwa dni | dwa dni |
| deksametazon 8 mg/24 h | deksametazon osiem miligramów na dwadzieścia cztery godziny |
| cetyryzyna 20 mg/24 h | cetyryzyna dwadzieścia miligramów na dwadzieścia cztery godziny |
| klemastyna 1 mg/24 h | klemastyna jeden miligram na dwadzieścia cztery godziny |
| AlAT | a-el-a-te (aminotransferaza alaninowa) |
| AspAT | a-es-pe-a-te (aminotransferaza asparaginianowa) |
| GFR | gie-ef-er (przesączanie kłębuszkowe) |
| CRP | ce-er-pe (białko C-reaktywne) |
Najczęstsze błędy osoby rosyjsko-/ukraińskojęzycznej przy czytaniu tego tekstu. Pogrupowane wg typu. Ćwicz każdą linijkę na głos.
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| dermato-LO-gii (przesuw) | dermato-LO-gii | akcent na -LO- (przedostatnia) |
| pa-cjen-TKA | pa-CJEN-tka | przedostatnia -CJEN- |
| deksameta-ZON jako [...ЗОН] | deksame-TA-zon | akcent na -TA- (przedostatnia) |
| cetyry-ZY-na OK, ale pilnuj | cetyry-ZY-na | akcent na -ZY- |
| klemas-TY-na | klemas-TY-na | przedostatnia -TY- |
| oksytetracyk-LI-nę | oksytetracyk-LI-nę | akcent na -LI- |
| za-pal-NYM | za-PAL-nym | przedostatnia -PAL- |
| popra-WĘ | po-PRA-wę | akcent na -PRA- |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| domięśniowo [до-мес-не-во] | domięŚNIOwo [до-мʲен-щнʲо-во] | śni = [щнʲ] miękkie |
| pieczenie [пе-че-не] OK, ale pie | PIEczenie [пʲе-че-нʲе] | pie miękkie |
| powiekami [по-ве...] | poWIEkami [по-вʲе-ка-мʲи] | wie miękkie |
| miejscowego [мей...] | MIEJscowego [мʲей-сцо-ве-го] | mie miękkie |
| spojówek [спо-йо-век] | spoJÓwek [спо-ю-век] | tu j + ó, ale uwaga na miękkość -jó- |
| niewielki [не-вел-ки] | nieWIELki [нʲе-вʲель-кʲи] | nie-, wie miękkie |
| objętych [об-ентых] OK | obJĘtych [об-ен-тых] | ję nosowe + miękkie [йе] |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| świąd [с-вяд] | ŚWIĄD [щвёнд] | ą nosowe [он] |
| obrzęk [об-зек] | obRZĘK [об-женк] | ę nosowe [эн] |
| utrzymujących [...йо-цых] | utrzymuJĄcych [...йон-цых] | ą nosowe [йон] |
| wtórną [в-тур-на] | wtórNĄ [фтур-нон] | ą nosowe [он] |
| infekcją [ин-фек-ця] | inFEKcją [ин-фек-цйон] | -cją = [-цйон] |
| współistniejących [...йо...] | współistnieJĄcych [...йон...] | ą nosowe [йон] |
| objętych [об-е-тых] | obJĘtych [об-ен-тых] | ę nosowe [ен] |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| obrzęk [об-зек] | obRZĘK [об-женк] | rz = [ж] |
| symetryczny [...рич-ный] | syMETryczny [...рыч-ный] | cz = [ч] |
| rozszerzenie [роз-ше...] | rozszeRZEnie [рос-ше-же-не] | sz = [ш], rz = [ж] |
| naczyń [на-чин] | naCZYŃ [на-чынь] | cz = [ч] |
| patologicznych [...гич-ных] | patoloGICZnych [...гич-ных] | cz = [ч] |
| kosmetycznym [...тич...] | kosmeTYCZnym [...тыч...] | cz = [ч] |
| pieczenie [пе-це-не] | pieCZEnie [пʲе-че-не] | cz = [ч] |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| spojówek [спо-йо-век] | spoJÓwek [спо-ю-век] | ó = [u], nie [о] |
| łuków [лу-ков] | ŁUków [wу-куф] | ł = [w], ó = [u] |
| negowała [не-го-ва-ла] | negoWAła [не-го-ва-wа] | ł = [w] |
| wykwitów [вы-кви-тов] | wyKWItów [вы-кви-туф] | ó = [u] → [туф] |
| okłady [ок-ла-ды] | OKŁAdy [о-кwа-ды] | ł = [w] |
| odchyleń [од-хы-лен] | odchyLEŃ [от-хы-лень] | uwaga: ch = [х], -leń miękkie |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| brwiowych [бр-ви...] | BRWIOwych [брвё-вых] | zbitka brw- łącznie |
| przeciwhistaminowe [...ис...] | przeciwhistamiNOwe [пше-цʲиф-хʲис...] | prz = [пш], ch = [х] |
| wtórną [в-тур...] | WTÓRną [фтур-нон] | wt- = [фт], ubezdźwięcznienie |
| morfologia krwi [...крви] | ...KRWI [крвʲи] | krw- trudna zbitka |
| glikokortykosteroidy [...стерой-ды] | ...steROidy [...сте-ро-и-ды] | -roidy = osobne sylaby [ро-и-ды] |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| 18-letnia [восемнадцать...] | osiemnastoletnia | po polsku, jeden wyraz |
| ryc. 1 jako [рыц один] | rycina pierwsza | skrót rozwinąć |
| 8 mg/24 h [...часов] | osiem miligramów na dwadzieścia cztery godziny | jednostki po polsku |
| AlAT jako słowo | a-el-a-te | skrót literuje się |
| AspAT [асп-ат] | a-es-pe-a-te | skrót literami |
| GFR [гэ-эф-эр] ros. | gie-ef-er | nazwy liter po polsku |
| CRP [си-эр-пи] ang. | ce-er-pe | litery po polsku |
| ❌ Tak NIE | ✅ Tak TAK | Dlaczego |
|---|---|---|
| laboratoryjnych [...них] ukr. | laboratoRYJnych [...ных] | końcówka -nych, nie -них |
| pacjentka [па-цен-тка] ros. | paCJENtka [па-цйен-тка] | -cjen- = [-цйен] |
| impetiginizacja [...за-ция] ros. | impetiginiZAcja [...за-цйа] | -cja = [-цйа], nie [-ция] |
| bakteryjną [бак-те-рий-на] | bakteRYJną [бак-те-рый-нон] | -ryj- = [-рый] |
| kreatynina [кре-а-ти-ни-на] ros. | kreatyNIna [кре-а-ты-нʲи-на] | akcent na -NI-, -ty- twarde |
| mocznik [моч-ник] OK, ale | moczNIK [моч-нʲик] | cz = [ч], -nik miękkie |
| Termin (z tekstu) | Objaśnienie |
|---|---|
| wyprysk kontaktowy | alergiczne zapalenie skóry po kontakcie z substancją |
| zmiany rumieniowo-grudkowe | czerwone plamy z drobnymi grudkami na skórze |
| wtórna infekcja bakteryjna | dodatkowe zakażenie bakteryjne na istniejącej zmianie |
| impetiginizacja | wtórne zakażenie ropne skóry (jak liszajec) |
| łuki brwiowe | okolica brwi nad oczami |
| symetryczny obrzęk | równomierny obrzęk po obu stronach |
| powieki górne i dolne | fałdy skóry zamykające oko |
| spojówki | błona śluzowa pokrywająca białko oka i wnętrze powiek |
| rozszerzenie naczyń | poszerzone naczynka (zaczerwienienie) |
| skóra gładka i owłosiona głowy | skóra twarzy/ciała oraz skóra pod włosami |
| świąd | swędzenie |
| pieczenie | uczucie palenia skóry |
| uczucie piasku pod powiekami | wrażenie obecności ciała obcego w oku |
| wywiad | rozmowa lekarza z pacjentem o objawach i historii |
| henna | barwnik roślinny do brwi/włosów (możliwy alergen) |
| depilacja brwi | usuwanie owłosienia w okolicy brwi |
| glikokortykosteroidy | leki przeciwzapalne (sterydy) |
| deksametazon | silny glikokortykosteroid |
| leki przeciwhistaminowe | leki łagodzące reakcję alergiczną (cetyryzyna, klemastyna) |
| preparaty miejscowe | leki nakładane na skórę |
| okłady z kwasu borowego | wilgotne okłady odkażająco-ściągające |
Tekst — oryginał z biblioteki NIL (czytaj dosłownie). Akcent i słownictwo — analiza tekstu. Pogrubiona czerwona sylaba = akcent.